Verhalen

Dit verhaal is de uitvoerige versie van het artikel dat in mei 2018 is verschenen in het Deventer Jaarboek. In het artikel Schoutenweg 2a, de sleutel van de achterdeur worden zowel de onderduikperiodes van Lou Jansen en zijn gezin op dit adres beschreven als de inval van de SD daar enige tijd na hun vertrek.

Zo krijgt het verhaal over m’n belevenissen tijdens de oorlog ’40-’45 dan toch nog z’n definitieve vorm. Bijna vijfenzeventig jaar na afloop.
Voor me toont het PC-scherm op het moment dat ik dit schrijf een blanco pagina voor het laatste hoofdstuk. De afsluiting, misschien wel de verantwoording die ik me had voorgenomen te maken, maar het wil even niet lukken.
In m’n columns voorzie ik in zo’n geval wel eens door een vraaggesprekje met m’n alter ego te voeren. Iets in de geest van:
Je hebt er wel de tijd voor genomen Ruud.
Dat mag  je wel zeggen, ja.
Is het een opluchting dat je het gedaan hebt?

Het volgende verhaal heeft eigenlijk niet zoveel met de oorlog te maken en toch ook weer wel. Het gaat over de wonderlijke wegen van het toeval. Over dingen, die – schijnbaar? – bij toeval gebeuren.
Je hebt zelf ook vast wel eens zo’n gebeurtenis meegemaakt. Dat je gezellig met je partner door de stad loopt en om de een of andere reden denkt aan iemand, die je in jaren niet gezien hebt.
Wie kom je tegen op dat moment? Precies, de persoon die net een rol in je gedachten speelt.
“Goh”, zeg je dan verrast. “Dat is ook toevallig. Ik loop net aan je te denken”.
Over een toevallige ontmoeting met gevolgen voor beide partijen handelt dit verhaal.

Na ons bezoek aan Eerbeek en Deventer heb ik met Lia en m’n jongste zuster in 2002 een rondrit door noordelijk Nederland gemaakt en daarbij Appelscha en Apeldoorn bezocht. Door de polders waar ooit de boot naar Lemmer dagelijks z’n baantje heen en weer trok, reden we via Almere, Leliestad en Emmeleroord naar Friesland.

In het boek ‘De eeuw van mijn vader’ van Geert Mak beschrijft deze ‘het schip met geld’ waarop zijn moeder na afloop van de oorlog 40-45 haar hoop stelde in tijden dat het de familie niet zo voor de wind ging. Ze doelde daarbij op het salaris dat zijn vader tegoed had van de Nederlandse Staat over de jaren die hij in het voormalige Indië in krijgsgevangenschap had doorgebracht.

Na de oorlog heeft de Nederlandse overheid zich veel moeite getroost om al diegenen die als gevolg van het verzet het leven lieten, een waardige laatste rustplaats te bezorgen. Het ging daarbij zowel om mensen die overleden waren in een concentratiekamp als degenen die gefusilleerd waren als gevolg van een doodsvonnis.